6 “cường quốc” tôm thẻ chân trắng chi phối thị trường toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mạnh mẽ với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi chiến lược phát triển riêng: tăng nhanh sản lượng, nâng cao giá trị chế biến hoặc tập trung vào nuôi bền vững, tạo nên bức tranh toàn ngành đầy sôi động cả về quy mô lẫn chất lượng.

Ecuador – Quốc gia tăng trưởng ấn tượng nhất

Ecuador tiếp tục giữ vị trí quốc gia có tốc độ phát triển ngành tôm thẻ chân trắng nhanh hàng đầu thế giới. Theo dự báo từ các tổ chức ngành, sản lượng năm 2025 có thể đạt khoảng 700.000 – 750.000 tấn, duy trì đà tăng trưởng ổn định dù biên độ tăng có xu hướng chậm lại so với giai đoạn bùng nổ trước đó.

Lợi thế cạnh tranh của Ecuador nằm ở mô hình nuôi thâm canh ven biển quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao và hệ thống quản lý tự động hóa. Phần lớn trang trại sử dụng hệ thống theo dõi chất lượng nước, kiểm soát môi trường chặt chẽ và quản lý sức khỏe tôm theo hướng chủ động. Nhờ vậy, năng suất được cải thiện đáng kể trong khi rủi ro dịch bệnh được kiểm soát tốt hơn.

Về thương mại, Ecuador hiện là một trong những nhà xuất khẩu tôm lớn nhất vào Mỹ và Liên minh châu Âu, chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng kim ngạch nhập khẩu của EU. Các dòng sản phẩm chủ lực gồm tôm đông lạnh nguyên con, tôm lột vỏ và sản phẩm chế biến giá trị gia tăng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của phân khúc bán lẻ cao cấp.

Trung Quốc – Vừa sản xuất lớn vừa nhập khẩu mạnh

Trung Quốc giữ vị trí quốc gia sản xuất tôm thẻ chân trắng lớn thứ hai thế giới, đồng thời cũng là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất toàn cầu. Sản lượng năm 2024 ước đạt khoảng 450.000 tấn, tập trung chủ yếu tại các tỉnh ven biển phía Nam như Quảng Đông, Hải Nam và Phúc Kiến.

Mô hình nuôi tại Trung Quốc khá đa dạng, từ bán thâm canh đến thâm canh công nghệ cao, kết hợp chuỗi chế biến và logistics hoàn chỉnh. Chính phủ nước này thúc đẩy xuất khẩu sang ASEAN, EU và Nhật Bản, song song với việc đáp ứng nhu cầu tiêu thụ nội địa đang thay đổi theo xu hướng đa dạng hóa thực phẩm thủy sản.

Bên cạnh sản lượng, Trung Quốc đầu tư mạnh vào sản phẩm giá trị gia tăng như tôm đông lạnh chế biến sẵn, tôm bóc vỏ, sản phẩm đóng gói tiện lợi. Sự kết hợp giữa quy mô lớn và công nghiệp chế biến hiện đại giúp nước này duy trì vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng tôm toàn cầu.

Ấn Độ – Phục hồi sản lượng, mở rộng thị trường

Ấn Độ nổi bật với ngành tôm quy mô lớn và chất lượng ổn định. Năm 2024, sản lượng tôm thẻ chân trắng đạt khoảng 650.000 tấn, đánh dấu sự phục hồi sau thời kỳ chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh và biến động thương mại quốc tế.

Chiến lược của Ấn Độ là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đặc biệt đẩy mạnh vào EU trong bối cảnh Mỹ áp dụng các biện pháp thuế phòng vệ thương mại. Mô hình nuôi chủ yếu là thâm canh và bán thâm canh, kết hợp cải tiến quản lý ao nuôi, kiểm soát dịch bệnh và tối ưu hiệu quả sử dụng nước.

Ngoài ra, Ấn Độ tăng cường đầu tư vào tôm sạch bệnh (SPF), công nghệ sinh học và các dòng sản phẩm chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị xuất khẩu. Sự kết hợp giữa sản lượng lớn và chiến lược thị trường linh hoạt giúp quốc gia này duy trì vị thế hàng đầu trong ngành tôm thế giới.

Việt Nam – Định hướng bền vững và giá trị gia tăng

Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm năng tăng trưởng mạnh trong ngành tôm thẻ chân trắng, với sản lượng dự kiến đạt khoảng 650.000 – 700.000 tấn vào năm 2025. Trọng tâm phát triển không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở chất lượng và tính bền vững.

Các mô hình nuôi phổ biến gồm thâm canh cải tiến và nuôi tuần hoàn, chú trọng kiểm soát môi trường nước, quản lý dịch bệnh và giảm thiểu tác động sinh thái. Nhiều doanh nghiệp áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc và đạt các chứng nhận quốc tế như ASC, GlobalGAP nhằm tăng khả năng cạnh tranh tại thị trường cao cấp.

Thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vẫn là Mỹ, EU và Nhật Bản. Song song đó, ngành tôm đẩy mạnh các sản phẩm chế biến sâu, tôm giá trị gia tăng và dòng sản phẩm tiện lợi, tạo lợi thế khác biệt so với các quốc gia chỉ tập trung vào tôm nguyên liệu.

Indonesia – Thế mạnh tôm chế biến

Indonesia là một trong những quốc gia dẫn đầu về xuất khẩu tôm chế biến giá trị gia tăng. Sản lượng năm 2024 đạt khoảng 450.000 tấn và tiếp tục có kế hoạch mở rộng quy mô trong thời gian tới.

Mô hình nuôi chủ yếu là thâm canh ven biển quy mô vừa, kết hợp quản lý môi trường nước và kiểm soát dịch bệnh chặt chẽ. Chính phủ Indonesia đẩy mạnh đào tạo kỹ thuật cho người nuôi, cải tiến thức ăn và hướng tới quy trình nuôi bền vững nhằm nâng cao chất lượng tôm nguyên liệu.

Thị trường xuất khẩu tập trung vào châu Á, Mỹ và EU. Lợi thế cạnh tranh của Indonesia nằm ở khả năng cung ứng sản phẩm chế biến sẵn với mức giá hợp lý, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế.

Thái Lan – Truyền thống lâu đời và chuỗi xuất khẩu bền vững

Thái Lan từng là quốc gia dẫn đầu ngành tôm toàn cầu và hiện vẫn giữ vai trò quan trọng tại khu vực Đông Nam Á. Sản lượng năm 2025 ước đạt khoảng 270.000 – 390.000 tấn, dù đã giảm so với giai đoạn đỉnh cao do ảnh hưởng dịch bệnh và cạnh tranh quốc tế.

Ngành tôm Thái Lan phát triển mạnh ở mô hình thâm canh và bán thâm canh, kết hợp hệ thống kiểm soát chất lượng nước và thức ăn hiện đại. Nước này chú trọng phát triển sản phẩm chế biến giá trị gia tăng phục vụ các thị trường lớn như EU, Mỹ và Nhật Bản.

Điểm mạnh của Thái Lan nằm ở kinh nghiệm lâu năm, chuỗi xuất khẩu bài bản và hệ thống chứng nhận quốc tế như HACCP, ASC. So với Mexico – quốc gia có lợi thế địa lý gần Mỹ – Thái Lan tạo sự khác biệt bằng nền tảng công nghiệp chế biến và tiêu chuẩn chất lượng cao.

Xu hướng phát triển ngành tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Nhu cầu tiêu thụ tôm thẻ chân trắng tiếp tục gia tăng tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Liên minh châu Âu và Nhật Bản. Trong bối cảnh đó, các quốc gia sản xuất lớn được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng quy mô nuôi, đầu tư công nghệ và đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu.

Đặc biệt, xu hướng nuôi bền vững, kiểm soát môi trường nước và nâng cao chất lượng tôm nguyên liệu sẽ là yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh dài hạn. Đây cũng là cơ hội để ngành tôm Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp cung ứng giải pháp cải thiện môi trường ao nuôi như Vôi Càng Long đồng hành cùng người nuôi, hướng đến sản xuất hiệu quả và ổn định hơn.

Nguồn tham khảo: Thuysanvietnam

Công ty TNHH MTV Vôi Càng Long Hà Nam
Tư vấn: 090 373 9955 - 090 630 9955 -  097 1608050
Zalo OA: https://zalo.me/3957153623028623929
Fanpage: https://www.facebook.com/voicanglong52