Biện Pháp Giúp Tôm Lột Xác Đều

Lột xác là một quá trình sinh lý diễn ra xuyên suốt vòng đời nuôi tôm và giữ vai trò then chốt quyết định thành công của vụ nuôi. Mong muốn lớn nhất của người nuôi là sau mỗi lần lột vỏ, tôm gia tăng cả về kích cỡ lẫn trọng lượng. Để đạt được điều này, cần nắm rõ các yếu tố liên quan đến dinh dưỡng, môi trường và những tác nhân ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ lột xác của tôm nuôi.

Quản lý thức ăn

Chế độ dinh dưỡng không phù hợp là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến tôm lột xác khó khăn. Khi thiếu dinh dưỡng, tôm không tích lũy đủ vật chất để hình thành lớp vỏ mới, dẫn đến vỏ cũ khó nứt, quá trình lột xác bị kéo dài hoặc không hoàn tất. Để tôm lột xác thuận lợi, cần đảm bảo khẩu phần ăn có hàm lượng đạm tổng từ 32 – 45%.

Thức ăn cần được điều chỉnh phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của tôm. Người nuôi nên theo dõi lượng thức ăn dư thừa trên sàng ăn để điều chỉnh cho phù hợp trong ngày. Việc chuyển đổi loại thức ăn cần tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất, phù hợp với cỡ miệng và nhu cầu dinh dưỡng của tôm. Khi thay đổi thức ăn, nên trộn xen kẽ thức ăn cũ và mới trong ít nhất 3 ngày để tôm thích nghi.

Sau mỗi lần lột xác, tôm bước vào giai đoạn tích lũy dinh dưỡng cho chu kỳ lột tiếp theo. Vì vậy, khẩu phần ăn cần được bổ sung thêm vitamin, protein đậm đặc và sử dụng thức ăn chất lượng cao nhằm giúp tôm nhanh chóng phục hồi thể trạng, hạn chế tác động tiêu cực khi môi trường ao nuôi biến động đột ngột.

Bổ sung khoáng chất

Vỏ tôm được cấu tạo bởi hai thành phần chính gồm 55% khoáng vô cơ và 45% chitin. Do đó, khoáng chất đóng vai trò thiết yếu trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển của tôm. Đối với tôm nuôi ao, nguồn khoáng tự nhiên không dồi dào như môi trường tự nhiên, vì vậy hàm lượng khoáng hòa tan trong nước ao là yếu tố quan trọng giúp tôm lột xác đồng loạt và nhanh chóng tái tạo lớp vỏ mới.

Để tôm lột xác đều, cần cung cấp đầy đủ khoáng, đặc biệt là trong giai đoạn tôm trưởng thành (TTCT). Khoáng sử dụng trong nuôi tôm được chia thành hai nhóm chính. Nhóm khoáng đa lượng gồm các hợp chất như MgSO₄, CaCl₂, MgCl₂, vôi, muối ăn… thường được sử dụng để tạt trực tiếp xuống ao. Nhóm khoáng vi lượng gồm Fe, Mn, Cu, Zn… được phối trộn ở dạng bột hoặc dung dịch để trộn vào thức ăn. Do tôm thường lột xác vào ban đêm, nên việc bổ sung khoáng qua bữa ăn chiều sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.

Đối với các ao nuôi mật độ cao, khi tôm lột xác đồng loạt, lượng khoáng trong môi trường có thể suy giảm nhanh chóng. Trong khi đó, khoáng chất cũng là yếu tố cần thiết cho sự phát triển của tảo. Nếu ao có mật độ tảo dày, nguy cơ tảo sụp trong 1 – 3 ngày sau khi tôm lột xác hàng loạt sẽ khiến môi trường ao xấu đi nhanh chóng, làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh do vi khuẩn và khí độc. Vì vậy, người nuôi cần căn cứ điều kiện thực tế của từng ao để bổ sung khoáng hợp lý trước, trong và sau giai đoạn lột xác.

Ổn định môi trường

Môi trường ao nuôi không ổn định sẽ làm gián đoạn và ức chế quá trình lột xác của tôm. Do đó, người nuôi cần thường xuyên theo dõi các chỉ tiêu môi trường và duy trì trong ngưỡng thích hợp.

pH: Đây là yếu tố tác động trực tiếp và gián tiếp đến quá trình lột xác. Khoảng pH tối ưu để tôm lột xác tốt là 7,5 – 8. Để ổn định pH, cần duy trì độ trong của nước ao từ 30 – 40 cm. Trường hợp pH < 7,5, có thể bón vôi (CaCO₃ hoặc Dolomite) với liều 10 – 20 kg/1.000 m³ nước. Khi pH > 8,5, có thể sử dụng mật rỉ đường với liều 3 kg/1.000 m³, kết hợp bổ sung vi sinh theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Hàm lượng oxy hòa tan: Trong thời điểm lột xác, nhu cầu oxy của tôm tăng cao. Khi phát hiện tôm có dấu hiệu chuẩn bị lột vỏ, cần tăng cường quạt nước và sục khí để bổ sung oxy. Hàm lượng oxy hòa tan trong ao nên được duy trì ở mức 4 – 6 mg/L trong suốt quá trình lột xác.

Độ mặn: Độ mặn ao nuôi có ảnh hưởng lớn đến khả năng lột xác của tôm. Ao có độ mặn cao, hàm lượng khoáng dồi dào sẽ giúp tôm lột vỏ dễ dàng và vỏ nhanh cứng. Ngược lại, ao thiếu khoáng khiến tôm khó lột, vỏ mềm kéo dài. Với các ao có độ mặn thấp, cần tăng cường bổ sung khoáng. Tuy nhiên, nếu độ mặn vượt quá 25‰, vỏ tôm thường dày và cứng, kéo dài thời gian lột xác. Người nuôi cần tuân thủ lịch thời vụ và quy hoạch vùng nuôi theo khuyến cáo kỹ thuật.

Độ kiềm: Độ kiềm thấp làm chậm quá trình lột vỏ và kéo dài thời gian cứng vỏ. Trong suốt quá trình nuôi, cần duy trì độ kiềm từ 120 mg CaCO₃/L trở lên. Có thể sử dụng vôi kết hợp bổ sung khoáng định kỳ 3 – 5 ngày/lần vào ban đêm để giúp tôm nhanh cứng vỏ và lột xác đồng đều.

Thực hiện lấy mẫu thường xuyên

Việc lấy mẫu định kỳ giúp theo dõi sát quá trình lột xác của tôm. Người nuôi có thể quan sát những cá thể bắt đầu mềm vỏ, đang lột vỏ cũ hoặc đã hình thành lớp vỏ mới. Thông qua lấy mẫu thường xuyên, có thể ước đoán chính xác giai đoạn lột xác và kịp thời điều chỉnh chế độ chăm sóc, nhằm đảm bảo quá trình lột xác diễn ra thuận lợi và hiệu quả.

Hạn chế dịch bệnh trên tôm

Một số bệnh thường gặp như nấm, đóng rong, tôm còi… có thể làm chậm hoặc cản trở hoàn toàn quá trình lột xác. Để giảm nguy cơ vi khuẩn gây bệnh tấn công, người nuôi nên bổ sung chế phẩm sinh học định kỳ vào ao nuôi trong thời điểm tôm lột xác, đồng thời cho ăn men tiêu hóa ngay sau khi tôm lột vỏ. Bên cạnh đó, cần thường xuyên theo dõi sức khỏe đàn tôm để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và áp dụng biện pháp xử lý kịp thời.

Nguồn tham khảo: Thuỷ Sản Việt Nam

Công ty TNHH MTV Vôi Càng Long Hà Nam
Tư vấn: 090 373 9955 - 090 630 9955 -  097 1608050
Zalo OA: https://zalo.me/3957153623028623929
Fanpage: https://www.facebook.com/voicanglong52