Các Loại Tảo Độc Trong Ao Nuôi Tôm Và Cách Quản Lý

Trong ao nuôi tôm thường xuất hiện nhiều nhóm tảo khác nhau như tảo silic, tảo lục, tảo lam và tảo giáp. Mỗi nhóm tảo có đặc tính sinh trưởng riêng biệt và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe tôm nuôi cũng không giống nhau. Tuy nhiên, tảo lam và tảo giáp được xếp vào nhóm tảo gây hại. Khi hai loại tảo này phát triển chiếm ưu thế trong ao nuôi sẽ dẫn đến hiện tượng “nở hoa tảo”, làm phát sinh khí độc, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tôm và cản trở quá trình hô hấp.

Dưới đây là thông tin chi tiết về các nhóm tảo độc thường gặp:

1/ Tảo lam

Tảo lam (hay còn gọi là vi khuẩn lam) là nhóm tảo đơn bào có thể tồn tại riêng lẻ hoặc liên kết thành tập đoàn, dạng sợi, chuỗi hạt đơn hoặc phân nhánh.

Điều kiện thuận lợi để tảo lam sinh trưởng mạnh là hàm lượng dinh dưỡng trong ao cao, đặc biệt khi tỷ lệ N:P dao động từ 3–5:1. Đây là nhóm tảo có khả năng tiết độc tố, dễ gây hiện tượng nở hoa trong nước và thường bùng phát mạnh vào những tháng nắng nóng trong năm.

Trong ao nuôi, tảo lam thường xuất hiện dưới hai dạng phổ biến:

Tảo lam dạng sợi: Nostoc, Anabaena, Oscillatoria

Tảo lam dạng hạt: Microcystis

Dấu hiệu nhận biết:

Khi tảo lam phát triển với mật độ cao, tôm có thể xuất hiện mùi hôi, đồng thời lớp nhầy do tảo tiết ra gây bít tắc mang tôm.
Một số trường hợp ghi nhận tảo lam tồn tại trong đường ruột tôm ở dạng chưa được tiêu hóa, là một trong những nguyên nhân gây bệnh phân trắng.

Khi bùng phát mạnh, nước ao chuyển sang xanh đậm hoặc xanh nước sơn, trên mặt nước xuất hiện các lớp váng xanh.
Vào những thời điểm nắng gắt, tảo thường tập trung thành từng mảng lớn trên bề mặt nước ở cuối hướng gió. Khác với tảo mắt, các cụm tảo lam ít di chuyển, chủ yếu trôi theo dòng nước trong ao.

2/ Tảo mắt

Tảo mắt chủ yếu phát triển trong các thủy vực nước ngọt, chỉ một số ít loài có thể tồn tại trong môi trường nước lợ và mặn.

Sự xuất hiện của tảo mắt trong ao nuôi là dấu hiệu cho thấy:

Ao nuôi bắt đầu bị ô nhiễm, chất lượng nguồn nước suy giảm

Trong điều kiện môi trường xấu, tảo mắt sinh khối nhanh, làm giảm hàm lượng oxy hòa tan, gây ô nhiễm nghiêm trọng cho nước ao

Màu nước ao dần chuyển sang nâu sẫm hoặc nâu đen

Đặc điểm nhận diện:

Các mảng tảo màu xanh nổi trên bề mặt nước và luôn di chuyển theo hướng có ánh sáng mặt trời.

3/ Tảo giáp

Tảo giáp là nhóm tảo độc cuối cùng thường gặp trong ao nuôi, sinh sống chủ yếu ở vùng nước mặn, chỉ khoảng 10% loài có khả năng tồn tại trong môi trường nước ngọt.

Khi tảo giáp gia tăng mật độ, nước ao thường chuyển sang màu nâu đỏ

Trong những thời điểm nắng mạnh, tảo giáp nổi lên mặt nước và sẽ lắng xuống đáy ao khi cường độ ánh sáng giảm

Đặc điểm dễ nhận biết nhất là mùi tanh nồng đặc trưng

Do có cấu trúc vách tế bào cứng, tôm không thể tiêu hóa được tảo giáp. Khi ăn phải với số lượng lớn, tôm dễ bị tắc ruột hoặc phân đứt đoạn.

Khi tảo giáp phát triển mạnh trong ao:

Tôm thường nổi đầu vào sáng sớm do thiếu oxy hòa tan

Có thể xảy ra hiện tượng nước phát quang, gây xáo trộn tập tính sinh hoạt của tôm nuôi

Nguyên nhân hình thành tảo độc

• Nguyên nhân chủ yếu khiến tảo độc phát triển mạnh trong ao nuôi là do tích tụ chất thải hữu cơ, bao gồm:
• Quản lý thức ăn chưa hợp lý, cho ăn dư thừa
• Thức ăn lắng đọng dưới đáy ao
• Lượng phân thải lớn từ tôm nhưng không được xử lý hoặc không cải tạo nền đáy định kỳ

Bên cạnh đó, yếu tố thời tiết cũng đóng vai trò quan trọng:

• Nắng nóng kéo dài hoặc mưa bão liên tục
• Mưa lớn làm giảm nhanh độ mặn và biến động pH, tạo điều kiện thuận lợi cho tảo độc phát triển
• Cường độ nắng cao thúc đẩy quá trình sinh trưởng của tảo

👉 Việc nắm rõ các nguyên nhân phát sinh tảo độc sẽ giúp bà con lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp, góp phần ổn định môi trường ao nuôi và bảo vệ sức khỏe tôm.

Biện pháp kiểm soát tảo độc trong ao nuôi tôm

Công tác kiểm soát tảo độc được chia thành hai giai đoạn chính:

I/ Kiểm soát tảo độc khi mật độ tăng cao

Sử dụng Zeolite của Vôi Càng Long để kiểm soát tảo độc tăng tảo có lợi ổn định môi trường ao nuôi tôm.

Xử lý lớp nhớt bạt và bùn đáy ao – những yếu tố thúc đẩy tảo độc sinh trưởng.

Dùng vợt để thu gom xác tảo nổi trên mặt ao.

Thường xuyên hút bùn và xi phong đáy ao.

Làm sạch môi trường nước trong ao nuôi.

Hấp thụ NH3, H2S, NO2 và các loại khí độc khác, tăng sinh trưởng các sinh vật phù du.

Chống tôm đóng rong, mòn râu, đứt đuôi, giúp tôm sớm lột vỏ.

Phòng ngừa các bệnh đen mang, phồng nắp mang, thối mang, đỏ thân.

Cân bằng pH trong nước và màu nước đẹp.

Sử dụng hiệu quả trong các trường hợp: tôm nối đầu, kéo đàn, lao vào bờ do thiếu oxy đáy.

II/ Kiểm soát tảo độc khi tảo tàn

Dùng vợt vớt xác tảo chết và tiến hành siphon đáy ao định kỳ.

Theo dõi các chỉ tiêu môi trường nước, kịp thời điều chỉnh khi có biến động.

Tăng cường oxy hòa tan bằng quạt nước và oxy viên.

Giảm khẩu phần ăn từ 30 – 50% trong giai đoạn xử lý.

Xử lý nguồn nước và thay khoảng 30% lượng nước ao từ ao lắng đã được xử lý.

📞 Hiện nay, các sản phẩm xử lý môi trường nước hiệu quả của Công ty Vôi Càng Long Hà Nam đang được phân phối sẵn tại 10 CN trên khắp các tỉnh miền Tây.

 👉 Bà con vui lòng liên hệ HOTLINE để được tư vấn, đặt hàng và hỗ trợ giao hàng tận nơi.

Nguồn tham khảo: thuysanvietnam

Công ty TNHH MTV Vôi Càng Long Hà Nam
Tư vấn: 090 373 9955 - 090 630 9955 -  097 1608050
Zalo OA: https://zalo.me/3957153623028623929
Fanpage: https://www.facebook.com/voicanglong52