Chuẩn Bị Nguồn Nước Đạt Chuẩn Trước Khi Thả Tôm

Xử lý nước trước khi thả giống tôm là một công đoạn then chốt, quyết định trực tiếp đến hiệu quả của cả vụ nuôi. Thực hiện đúng quy trình không chỉ giúp loại bỏ mầm bệnh, ổn định hệ sinh thái ao nuôi mà còn tạo nền tảng môi trường thuận lợi để tôm sinh trưởng khỏe mạnh ngay từ đầu vụ.

Chuẩn bị ao lắng

Đối với mô hình nuôi tôm thâm canh công nghiệp, việc bố trí ao lắng để trữ và xử lý nước trước khi cấp vào ao nuôi là yêu cầu bắt buộc. Nước trước khi đưa vào ao nuôi cần được xử lý tại ao lắng nhằm loại bỏ tạp chất, sinh vật gây hại và các yếu tố bất lợi cho sự phát triển của tôm.

Ao lắng thường được thiết kế chiếm khoảng 20 – 25% diện tích ao nuôi, đóng vai trò làm trong nước trước khi bơm sang ao nuôi chính. Diện tích ao nuôi phù hợp dao động từ 0,5 – 1 ha; ao quá nhỏ khiến môi trường nước biến động nhanh, trong khi ao quá lớn sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý và chăm sóc. Ao có thể xây dựng hình tròn hoặc hình vuông, độ sâu phổ biến 1 – 1,5 m, mực nước trung bình 0,8 – 1,2 m, đáy ao có độ dốc khoảng 2% hướng về cống thoát.

Người nuôi nên tiến hành cải tạo và lấy nước cho ao lắng trước ao nuôi từ 20 – 30 ngày. Khi cấp nước vào ao lắng, cần sử dụng túi lọc bằng vải dày để ngăn chặn rác thải, ấu trùng, tôm cá tạp, cua, còng, ốc, côn trùng và các sinh vật xâm nhập khác. Thời gian lắng nước thích hợp từ 10 – 20 ngày, giúp các chất hữu cơ có thời gian phân hủy, tạo nguồn dinh dưỡng cho tảo phát triển và đồng thời làm giảm mật độ vi khuẩn gây bệnh.

Có thể vận hành quạt nước nhằm tăng cường oxy hòa tan, thúc đẩy quá trình phân hủy chất hữu cơ. Thời gian lắng càng dài thì hiệu quả xử lý càng cao, đặc biệt đối với những khu vực nuôi có nguy cơ cao về bệnh chết sớm (EMS). Trong trường hợp không có ao lắng riêng, người nuôi có thể tận dụng ngay ao nuôi làm ao lắng tạm thời.

Xử lý mầm bệnh trong nước

Sau khi nước trong ao lắng đã được làm sạch và kiểm soát tối đa sinh vật gây hại, tiến hành bơm nước sang ao nuôi để chuẩn bị thả giống. Nước tiếp tục được bơm qua túi lọc vải kate nhằm loại bỏ các tác nhân gây bệnh, sinh vật cạnh tranh hoặc vật chủ trung gian mang mầm bệnh như cua, còng, tôm tép… Mực nước ao nuôi lý tưởng duy trì ở 1,3 – 1,4 m, tạo không gian phù hợp cho tôm hoạt động và góp phần ổn định môi trường ao nuôi.

Vận hành quạt nước liên tục trong 2 – 3 ngày, sau đó tiến hành diệt tạp bằng bột bã trà (saponin), rễ cây thuốc cá (rotenone) hoặc các hóa chất chuyên dụng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

Thời điểm sử dụng saponin đạt hiệu quả cao nhất là từ 4 – 6 giờ sáng. Lưu ý cần ngâm saponin trong nước khoảng 12 giờ trước khi sử dụng và chỉ thả tôm giống sau 3 ngày kể từ khi diệt tạp. Với các sản phẩm diệt tạp có thành phần saponin tự nhiên, không pha trộn hóa chất độc hại, sinh vật sẽ chết sau 3 – 4 giờ. Trong trường hợp độ mặn nước ao thấp hơn 10‰, cần điều chỉnh tăng liều sử dụng. Để xử lý ốc đinh hoặc rong đáy, có thể dùng sunphat đồng (CuSO₄) với nồng độ 2 – 3 ppm.

Sau 2 ngày kể từ khi diệt tạp, tiến hành diệt khuẩn nhằm loại bỏ các mầm bệnh còn tồn tại trong nước ao. Các chất diệt khuẩn thường được sử dụng gồm Chlorine, TCCA, BKC, thuốc tím KMnO₄, Formol, Iodine hoặc PVP-Iodine. Trong đó, Chlorine là loại được sử dụng phổ biến nhất với liều 25 – 30 ppm (tương đương 25 – 30 kg/1.000 m³ nước). Khi pH cao hoặc hàm lượng chất hữu cơ trong ao lớn, cần điều chỉnh tăng liều Chlorine cho phù hợp.

Sau khi xử lý diệt khuẩn, duy trì chạy quạt và sục khí liên tục 3 – 5 ngày để phân hủy hoàn toàn lượng hóa chất tồn dư trong ao. Trước khi thả giống, cần kiểm tra lại dư lượng hóa chất bằng bộ test chuyên dụng để đảm bảo an toàn.

Gây màu nước

Trong quy trình xử lý nước ao nuôi, gây màu nước là bước cuối cùng trước khi tiến hành thả giống. Màu nước đóng vai trò rất quan trọng, không chỉ cung cấp nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm trong giai đoạn đầu mà còn giúp ổn định môi trường, tạo điều kiện cho tôm sinh trưởng tốt, giảm stress và hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp xuống đáy ao.

Người nuôi có thể áp dụng một trong các phương pháp dưới đây để gây màu nước, duy trì mật độ tảo hợp lý và tạo nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm giống.

Phương pháp 1: Gây màu bằng cám gạo, bột cá và bột đậu nành. Trộn hỗn hợp theo tỷ lệ 2:1:2, gồm 2 kg cám gạo hoặc cám ngô + 1 kg bột cá + 2 kg bột đậu nành, sau đó nấu chín và ủ kín 2 – 3 ngày. Liều sử dụng 3 – 4 kg/1.000 m³ nước, bón liên tục trong 3 ngày. Khi nước ao đạt màu đẹp, độ trong 30 – 40 cm thì có thể thả giống.

Phương pháp 2: Gây màu bằng mật rỉ đường, cám gạo và đậu nành theo tỷ lệ 3:1:3. Gồm 3 kg mật rỉ đường + 1 kg cám gạo hoặc cám ngô + 3 kg bột đậu nành, trộn đều và ủ kín trong 12 giờ. Liều dùng 2 – 3 kg/1.000 m³ nước, bón liên tục 3 ngày cho đến khi nước đạt độ trong 30 – 40 cm thì tiến hành thả giống.

Phương pháp 3: Gây màu bằng vi sinh với công thức 1 L EM gốc + 1 L mật rỉ đường + 2 kg cám gạo + 10 g muối + 46 L nước sạch, ủ kín 5 – 7 ngày để tạo 50 L EM thứ cấp. Sử dụng 10 L EM thứ cấp/1.000 m³ nước, đánh 2 ngày/lần, kết hợp chạy quạt liên tục đến khi nước ao chuyển sang màu xanh nõn chuối hoặc màu bã trà, đạt độ trong 30 – 40 cm thì tiến hành thả giống.

Đây là phương pháp được áp dụng rộng rãi nhờ nhiều ưu điểm như an toàn với môi trường, chi phí thấp và hiệu quả cao. Việc bổ sung vi sinh có lợi giúp tăng cường hệ vi sinh trong ao nuôi, nâng cao sức đề kháng và khả năng chống chịu của tôm, hỗ trợ tiêu hóa – hấp thu thức ăn, kích thích tăng trưởng và kiểm soát các vi sinh vật gây hại.

Lưu ý: Trước khi thả giống, người nuôi cần kiểm tra và điều chỉnh các yếu tố môi trường nước ao nuôi, đảm bảo các chỉ tiêu nằm trong ngưỡng phù hợp để tôm giống phát triển tốt ngay từ đầu vụ.

Nguồn tham khảo: Thuỷ Sản Việt Nam

Công ty TNHH MTV Vôi Càng Long Hà Nam
Tư vấn: 090 373 9955 - 090 630 9955 -  097 1608050
Zalo OA: https://zalo.me/3957153623028623929
Fanpage: https://www.facebook.com/voicanglong52