Quản Lý Tốt Đáy Ao Nuôi Tôm

Để quản lý nền đáy ao nuôi tôm đạt hiệu quả cao, người nuôi cần đặc biệt quan tâm đến công tác cải tạo ao, kiểm soát lượng bùn tích tụ, duy trì chất lượng nước ổn định và kết hợp các giải pháp sinh học nhằm hạn chế mầm bệnh phát sinh trong suốt vụ nuôi.

Cải tạo ao nuôi kỹ lưỡng

Trong mô hình nuôi tôm công nghiệp, dù công tác quản lý chất thải được thực hiện tốt trong quá trình nuôi, việc tồn dư chất hữu cơ sau mỗi vụ là điều khó tránh khỏi. Để hạn chế ảnh hưởng của lượng chất thải tích tụ từ vụ trước đến vụ sau, trước khi thả giống, người nuôi cần tiến hành vệ sinh ao nuôi, loại bỏ chất bẩn bằng các biện pháp cải tạo khô hoặc cải tạo ướt tùy theo điều kiện thực tế của ao.

Với phương pháp cải tạo khô, ngoài việc nạo vét lớp bùn bẩn, người nuôi cần rải vôi, phơi đáy và cày xới nền ao nhằm tạo độ thông thoáng, tiêu diệt mầm bệnh và giải phóng khí độc tồn lưu dưới đáy. Trong khi đó, với hình thức cải tạo ướt, do không thể loại bỏ hoàn toàn chất thải hữu cơ, ngoài việc sử dụng vôi, cần kết hợp thêm các chế phẩm sinh học để tăng hiệu quả làm sạch đáy ao trước khi thả tôm.

Trong các nguồn phát sinh chất thải lắng tụ dưới đáy ao, hoạt động xói lở bờ ao cũng là yếu tố góp phần đáng kể, đặc biệt thường gặp ở các hệ thống ao mới xây dựng. Để khắc phục tình trạng này, trước khi nuôi, các ao mới cần được rửa kỹ nhiều lần, gia cố bờ chắc chắn và bố trí hệ thống quạt nước hợp lý nhằm điều hướng dòng chảy, giúp chất thải gom về khu vực giữa ao, từ đó nâng cao tỷ lệ diện tích đáy ao sạch.

Nguồn nước cấp cho ao nuôi cũng là nguyên nhân tiềm ẩn gây tích tụ chất hữu cơ. Vì vậy, khi lựa chọn nguồn nước, cần ưu tiên những nguồn nước ít bùn lơ lửng, ít tảo và nên chọn nước có độ mặn tương đối thấp để giảm nguy cơ tích tụ chất thải trong ao.

Lót bạt đáy ao

Lót bạt đáy ao là giải pháp giúp hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp giữa nước ao và nền đáy, từ đó giảm tích tụ bùn bẩn, chất thải và các khí độc hại. Việc này góp phần cải thiện chất lượng nước và tạo môi trường sống ổn định hơn cho tôm. Khi tiến hành lót bạt, cần đảm bảo đáy ao được san phẳng và phơi khô hoàn toàn.

Hiện nay, loại bạt được sử dụng phổ biến trong nuôi tôm là bạt HDPE nhờ đặc tính bền chắc, chịu nhiệt tốt, chống tia UV và có tuổi thọ cao, có thể sử dụng trong nhiều năm. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu của loại bạt này khá lớn. Ngoài ra, một số hộ nuôi sử dụng bạt dứa sọc xanh – trắng hoặc đỏ – trắng, có ưu điểm là giá thành thấp nhưng độ bền kém hơn, thường chỉ sử dụng trong một vụ nuôi rồi phải thay mới.

Xi phông đáy ao định kỳ

Việc xi phông đáy ao thường xuyên giúp loại bỏ kịp thời chất thải, bùn tích tụ và các hợp chất hữu cơ đang phân hủy. Biện pháp này giúp giảm sự hình thành khí độc như H₂S và ammonia, đồng thời cải thiện đáng kể chất lượng nước ao nuôi. Tần suất xi phông có thể điều chỉnh tùy theo mức độ bẩn của đáy ao, nhưng thông thường nên thực hiện khoảng 2 lần mỗi tuần vào buổi sáng trước khi cho ăn.

Khi xi phông, cần thao tác nhẹ nhàng, điều chỉnh van phù hợp để tránh làm tôm bị hút theo đường ống, gây thất thoát và ảnh hưởng đến đàn nuôi.

Quản lý hiệu quả thức ăn

Trong suốt quá trình nuôi, lượng chất thải hữu cơ như phân tôm, thức ăn dư thừa, xác tôm lột vỏ… sẽ tăng dần theo thời gian. Do tập tính sinh sống và kiếm ăn chủ yếu dưới đáy, khi bùn đáy tích tụ nhiều, tôm rất dễ mắc các bệnh về mang như hoại tử mang, đen mang, vàng mang. Thông thường, từ tháng nuôi thứ hai trở đi, lượng bùn đáy bắt đầu tăng nhanh do nhu cầu thức ăn cao hơn, vì vậy quản lý đáy ao lúc này chủ yếu tập trung vào việc kiểm soát thức ăn và chất lượng nước.

Để giảm lượng bùn đáy phát sinh, người nuôi cần chú trọng cho ăn đúng kỹ thuật, lựa chọn thức ăn chất lượng và kiểm soát chặt lượng thức ăn thừa. Cách làm này giúp hạn chế chất thải hữu cơ, giảm sự phát triển của vi khuẩn có hại và khí độc trong ao. Việc tính toán khẩu phần ăn phù hợp với mật độ và kích cỡ tôm là yếu tố then chốt để tránh dư thừa thức ăn. Thức ăn dư sẽ lắng xuống đáy, phân hủy tạo bùn và làm ô nhiễm môi trường nước, gia tăng nguy cơ dịch bệnh.

Nên sử dụng thức ăn có chất lượng cao, độ tan thấp trong nước để tôm hấp thu tốt hơn, từ đó giảm lượng chất thải và hạn chế bùn đáy. Sau mỗi lần cho ăn, cần kiểm tra lượng thức ăn dư để điều chỉnh hợp lý cho những lần tiếp theo.

Lắp đặt hệ thống sục khí phù hợp

Hệ thống sục khí trong ao nuôi tôm đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện điều kiện đáy ao thông qua việc tăng cường oxy hòa tan, giảm tích tụ bùn và khí độc. Nhờ đó, tôm sinh trưởng khỏe mạnh, giảm nguy cơ bệnh tật và nâng cao năng suất nuôi.

Hiện nay trên thị trường có nhiều loại thiết bị sục khí như quạt nước, máy thổi khí, máy trục ngang… Người nuôi cần lựa chọn loại phù hợp với đặc điểm ao nuôi như độ sâu và cấu trúc nền đáy. Thông thường, máy sục khí được bố trí cách bờ ao khoảng 2 – 3 m hoặc cách mương dọc bờ khoảng 2 m. Số lượng thiết bị cần lắp đặt phụ thuộc vào diện tích ao và mật độ nuôi, trung bình mỗi hecta có thể cần từ 4 – 6 quạt nước hoặc khoảng 8 máy trục ngang.

Ứng dụng chế phẩm sinh học

Sử dụng chế phẩm sinh học là giải pháp hiệu quả trong quản lý đáy ao nuôi tôm, giúp cải thiện chất lượng nước, giảm khí độc và kiểm soát mầm bệnh. Các sản phẩm vi sinh chứa những chủng vi khuẩn có lợi có khả năng phân hủy chất hữu cơ, thức ăn dư thừa và chất thải của tôm, từ đó hạn chế sự tích tụ bùn đáy và khí độc trong ao.

Khi sử dụng chế phẩm sinh học, cần tuân thủ đúng liều lượng và hướng dẫn của nhà sản xuất để đạt hiệu quả tối ưu. Thời điểm thích hợp để bổ sung vi sinh thường là vào buổi sáng (8 – 10 giờ) khi thời tiết nắng ấm và hàm lượng oxy hòa tan cao, hoặc vào buổi tối (18 – 20 giờ) khi mật độ tảo giảm. Tránh sử dụng vi sinh cùng lúc với kháng sinh hoặc hóa chất diệt khuẩn. Đối với chế phẩm dạng bột, nên hòa tan và sục khí mạnh trước khi tạt xuống ao; còn dạng nước nên ủ yếm khí để kích hoạt vi sinh trước khi sử dụng.

Nguồn tham khảo: Thuỷ Sản Việt Nam

Công ty TNHH MTV Vôi Càng Long Hà Nam
Tư vấn: 090 373 9955 - 090 630 9955 -  097 1608050
Zalo OA: https://zalo.me/3957153623028623929
Fanpage: https://www.facebook.com/voicanglong52