Việc bổ sung khoáng chất đúng chủng loại, chuẩn liều lượng và đúng thời điểm là giải pháp quan trọng giúp người nuôi duy trì hiệu quả sản xuất và đảm bảo sức khỏe ổn định cho tôm.

Vai trò

Khoáng chất giữ vai trò thiết yếu trong quá trình chuyển hóa và sinh lý của tôm. Canxi và magie góp phần hình thành và duy trì cấu trúc vỏ; natri và kali tham gia điều hòa áp suất thẩm thấu và cân bằng điện giải; kẽm và sắt hỗ trợ hoạt động của enzyme và tăng cường hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, một số khoáng vi lượng như đồng, mangan, selen cũng tác động trực tiếp đến khả năng bắt mồi, tiêu hóa và chống oxy hóa của tôm.

Trong điều kiện nuôi với mật độ cao, khả năng hấp thu khoáng từ thức ăn và môi trường nước của tôm thường không đáp ứng đủ nhu cầu, làm gia tăng nguy cơ rủi ro về sức khỏe. Vì vậy, cần xây dựng kế hoạch bổ sung khoáng hợp lý nhằm tạo sự cân bằng giữa môi trường nước – đáy ao – cơ thể tôm.

Các loại khoáng cần thiết

Canxi (Ca) và Magie (Mg)

Đây là hai khoáng chất then chốt trong quá trình hình thành và tái tạo lớp vỏ. Khi thiếu canxi, tôm lột xác chậm, vỏ mỏng hoặc dễ bị dị dạng. Magie có liên quan mật thiết đến độ cứng và tính đàn hồi của vỏ.

Trong thực tế, có thể sử dụng Dolomite (CaMg(CO₃)₂) hoặc vôi nung CaO/Ca(OH)₂.

Liều lượng: Dolomite 20 – 30 kg/1.000 m² sau khi cải tạo ao; định kỳ 7 – 10 ngày bổ sung lại 10 – 15 kg/1.000 m².

Thời điểm bổ sung: Sau mỗi lần thay nước hoặc khi pH dao động. Đặc biệt, trước và sau giai đoạn tôm lột xác, nên tạt thêm 2 – 3 kg 
Dolomite/1.000 m² để vỏ nhanh chóng cứng lại.

Kali (K)

Kali có vai trò duy trì cân bằng áp suất thẩm thấu, giúp tôm hạn chế sốc khi độ mặn biến động và hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ thần kinh.

Trong nuôi tôm, KCl (kali clorua) thường được sử dụng với liều 2 – 4 kg/1.000 m³ nước, định kỳ 10 – 15 ngày/lần.

Thời điểm sử dụng: Khi tôm có dấu hiệu bơi yếu sau khi thay nước, mưa lớn hoặc khi độ mặn thay đổi đột ngột. Nên bổ sung ngay sau các trận mưa để hạn chế hiện tượng mềm vỏ và tôm giảm ăn.

Natri (Na)

Natri tham gia điều hòa cân bằng điện giải, hỗ trợ chức năng thần kinh và cơ bắp. Khi thiếu natri, tôm dễ bị yếu cơ, cong thân hoặc chết rải rác sau mưa.

Trong ao nuôi, có thể dùng muối hột để bổ sung với liều 2 – 3 kg muối/1.000 m³ nước, hòa tan trước khi tạt.

Áp dụng khi độ mặn ao giảm nhanh, sau mưa lớn hoặc khi cần ổn định áp suất thẩm thấu cho tôm trong giai đoạn lột xác.

Photpho (P)

Photpho đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng, tham gia quá trình tạo năng lượng ATP và cấu tạo khung xương vỏ. Mặc dù thức ăn công nghiệp đã bổ sung P, nhưng trong mô hình nuôi thâm canh, hàm lượng này thường chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Có thể bổ sung bằng DAP (Diammonium phosphate) hoặc các chế phẩm khoáng hữu cơ chứa photpho với liều 1 – 2 kg/1.000 m³ nước, định kỳ 15 ngày/lần.

Thời điểm: Trước giai đoạn tôm tăng trưởng mạnh (sau 30 ngày tuổi) hoặc khi nhận thấy tôm phát triển chậm, vỏ mỏng.
Kẽm (Zn), sắt (Fe), đồng (Cu), mangan (Mn), selen (Se)

Nhóm vi khoáng này tuy cần với hàm lượng thấp nhưng giữ vai trò quan trọng trong hệ enzyme, miễn dịch và quá trình chống oxy hóa. Do khó bổ sung trực tiếp qua môi trường nước, nên cần bổ sung thông qua thức ăn bằng premix khoáng hữu cơ.

Liều lượng: 2 – 3 g premix/1 kg thức ăn, cho ăn liên tục 5 – 7 ngày mỗi tháng.

Nên tăng cường bổ sung khi thời tiết biến động mạnh, tôm suy yếu hoặc trong giai đoạn lột xác đồng loạt.

Silic (Si)

Silic ít được quan tâm nhưng cần thiết để duy trì độ ổn định của cấu trúc vỏ kitin. Khoáng này thường được bổ sung gián tiếp thông qua 
Dolomite hoặc các sản phẩm khoáng tổng hợp.

Tùy từng sản phẩm, liều dùng phổ biến khoảng 3 – 5 kg/1.000 m³ nước, định kỳ 15 ngày/lần.

Cách bổ sung

Bổ sung khoáng có thể tiến hành theo ba hình thức: qua nước, qua thức ăn hoặc kết hợp cả hai phương pháp.

Bổ sung qua nước ao: Thường áp dụng với các khoáng dễ hòa tan như Dolomite, KCl, muối hột. Nên tạt vào buổi tối hoặc sáng sớm để giảm thất thoát.

Bổ sung qua thức ăn: Giúp khoáng được hấp thu trực tiếp vào cơ thể tôm, phù hợp với các vi khoáng như Zn, Cu, Mn, Se. Nên trộn khoáng cùng dầu cá hoặc chất kết dính để hạn chế tan mất trong nước.

Kết hợp: Đây là giải pháp tối ưu, vừa ổn định môi trường ao nuôi vừa nâng cao khả năng hấp thu khoáng của tôm.

Nguồn tham khảo: Thuysanvietnam

Công ty TNHH MTV Vôi Càng Long Hà Nam
Tư vấn: 090 373 9955 - 090 630 9955 -  097 1608050
Zalo OA: https://zalo.me/3957153623028623929
Fanpage: https://www.facebook.com/voicanglong52